Zakat fitrah mengikut pandangan al-Syafieyyah

Bidang fiqh Islami adalah satu disiplin ilmu yang amat fleksible. Meskipun begitu, ini bukanlah bererti setiap permasalahan itu boleh dinyatakan secara sembrono atau secara membabi buta tanpa sebarang nas-nas (teks) yang kuat, kukuh lagi berauthoriti sebagai hujjah bagi menetapkan sesuatu hukum. Justeru, al-Imam al-Syafie yang pernah diiktiraf sebagai pengasas ilmu usul-fiqh juga berpendapat ; Sesuatu hukum itu bukan merupakan sesuatu yang jumud (non-fleksible). Malah sesuatu hukum itu berubah mengikut perubahan masa, lokasi dan situasi. Dari sudut bahasa, fiqh bermaksud; faham ataupun kefahaman. Manakala dari sudut istilah syara’, fiqh bermaksud; Satu cabang ilmu  berkaitan tentang hukum-hukum syara’ secara praktikal yang diperolehi hasil daripada dalil-dalilnya secara detail.

Bagi golongan yang berpegang dengan pandangan mazhab al-Syafieyyah, sudah tentu kitab Fath al-Mu`in dijadikan sebagai panduan dalam kehidupan harian  tatkala timbul berbagai jenis permasalahan hukum fiqh. Lazimnya setiap kitab-kitab fiqh dalam apa jua mazhab, pasti sekali bab al-thoharah (bab bersuci) merupakan bab yang mula-mula sekali diperbahaskan. Namun tidak bagi kitab Fath al-Muin yang mana bab yang pertama sekali diperbahaskan ialah mengenai bab solat. Kitab ini juga pernah mashyur sebagai teks tadahan di pusat -pusat pengajian pondok seperti pondok Lati dan juga pondok Kubang Bemban, Pasir Mas, Kelantan.  Sempena bulan ramadhan ini, ada baiknya jika kita menyelami sedikit cebisan kupasan ilmiah Fath-Muin dalam bab zakat fitrah sebagai tazkirah untuk kita bersama.

Adapun zakat, maka perlakuannya (pengeluaran dan penerimaannya) lebih afdhal secara terang-terang mengikut pandangan ijma’. Pemberian zakat pada bulan Ramadhan (zakat fitrah) lebih-lebih lagi pada 10 akhir bulan Ramadhan adalah afdhal (lebih utama). Begitu juga afdhal (pengeluaran dan penerimaan zakat) di seluruh lokasi dan masa yang baik seperti 10 zul hijjah, dua hari raya (aidil fitri dan aidil adha), hari jumaat dan lokasi di Mekah dan di Madinah. Pemberian zakat  untuk anak beranak /saudara mara  yang tidak diwajibkan menanggung nafkah lebih utama bagi mereka yang paling dekat. Maka yang paling dekat daripada kalangan muhrim kemudian (ikut turutan) suami ataupun isteri, kemudian daripada kalangan bukan muhrim dan sanak saudara daripada sebelah bapa ataupun daripada sebelah  ibu, kemudian saudara susuan, kemudian ipar yang lebih utama. Pemberian zakat fitrah selepas saudara mara dekat ialah kepada jiran yang lebih utama selain daripada sanak saudara tersebut. Maka sedia maklum bahawa saudara mara yang jauh kediamannya dalam sesebuah negeri lebih afdhal daripada seorang jiran dari kalangan orang asing.

Pandangan al-Syafieyyah yang mengutamakan anak beranak ini, didapati sejajar dengan saranan Rasulullah sepertimana berikut;  اليد العليا خير من اليد السفلى و إبدا بمن تعول   رواه البخاري

Maksudnya: Tangan yang di atas (yang memberi) lebih baik daripada tangan yang di bawah (yang menerima). Dan mulakanlah dengan sesiapa yang lebih dekat dikelilingmu (sanak saudara yang fakir miskin). (Riwayat al-Bukhari).   Fokus dalam mafhum hadis ini tertumpu kepada istilah (وإبدأ بمن تعول  )“mulakanlah” yang bermaksud; “Utamakanlah” mengikut pandangan al-Syafieyyah.

Advertisements

One response to this post.

  1. saya ambil untuk sebarkan.. terima kasih.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: